4-бөлүк
Эркин аке бир калыпта мелтейип кыйла отурду. Экинчисин куйдум. Аны да так көтөрүп алып, демин ичине терең тартып отурду да:
– Энендурайын, бала кичине кезинде эле бала, чоңойгондо балээ деген ушу экен да, — деп жарылды. Суроолуу карап отуруп калдым.
– Жалгыз уулум деп, контрактка окуттум. Машинеми бердим, чоңоюп калды деп. Окууну бүткөндө, связдарым менен ишке орноштурдум. Айлыгы аз деп, кой десем болбой, Москвага кетти. Эми ал жакта бирөөгө илешип алыптыр, бля, — деп бир чекитке көзүн кадап, кыжырлана үн катпай калды.
– Мына бечара, бирөөнүн баласы, бул итке ишенип бул жакта тирилигин жүргүзүп атса, иттин кылганын кара! Куйчу бирди, толтура, — колун жаңсай берди. Толтура куюп жылдырдым. Аны да так көтөрүп салды да, чөнтөгүнөн тамекисин алып чыгып күйгүзүп калды. Апал эже кирип тамакты коймокко столду даярдай баштады.
Сөздүн кыскасы, көчөнүн башындагы бирөөнүн келини Москвадан келип, 2-3 күн мурун чайга чакырган буларды. Эрте менен мен Назини “уруп” коюп улакка кеткенден кийин келсе керек го, ал келин. Келип, ал жакта Дастан бирөө менен жашап алганын айтып, айтмак түгүл, ал жакта чогуу түшкөн сүрөттөрүнөн бери көрсөтөт. Нази ал келинден Дастандын номерин жазып алып, ары-бери урунуп кийимдерин жыйнап жаткан учурда, Эркин акелер келип калган го, сыягы. Назиге бир жагы боорум ооруса, бир жагы ичимден кымыңдап сүйүнгөндөй болом го, эндиреген мен…
Ошентип, Нази кайтып келбеди. Эркин акелер артынан барышса, ата-энеси көнбөптүр, балаң келсин дешип. Дастандын келгиси жок. Кыскасы, ажарлуумун бактысына чычты, акмак. А мен өзүмдү күнөөлөйм, негедир…
Марттын башы болчу. Биз жакта кар кетпейт бул айда, кадимки кыш. Түш оой бээлерден кабар алып кайтып келсем, эшиктин алдында чоң машине (ГАЗ-53) турат. Атты жайлаштырып үй жакка барсам, Назинин жүк-тагын жүктөп жатышыптыр. Жардам кылаарымды, же үйгө кирип кетип калаарымды билбей жакындай берсем:
– Алиш аке, жакшы келип калдыңыз, могуну кармашып коюңузчу!, — деген Назинин үнү кулагыма шак дей түштү. Бурула калсам, мен жаткан үйдүн верандасынан Нази көзүмө урунду. Башындагы ак жоолук жок. Чачын жакшынакай жасап алыптыр. Бир аз азгын тарта түшкөнү менен, дагы да сулуулана түшүптүр. Жүрөгүм болк дей түштү, сагынычтан уламдыр, мүмкүн. Шек алдырбай:
– Макул, — дей сала, кирип бардым. Төркү бөлмөдөн шкаф алып чыгыш керек экен. Эки бала бирди көтөрүп чыгып калышты. Аларды өткөрүп бөлмөгө кирсем, Нази артымдан шып кирди да:
– Мен жок жүдөп кетипсиз го, — деп калды мыйыгынан күлө, көздөрүн ала кача, басыңкы үн менен.
– Жо-ок, баары жакшы эле, — мен да күлө сүйлөп шкаф жакка баса бердим.
– Если что,… — деп сырт жакты аңдый карап, күлмүңдөй кат сунуп калды. Бекеринен ажарлуум дебейм да, кыймыл-аракети, күлгөнү, жылдыздуу жүзү, баары татына. Катты берип жатканда да өзгөчө ажарлана жылмайып койду. Алып чөнтөгүмө салып койдум да, түйүнчөктөрдү көтөрүп сыртка жөнөдүм…
Кечинде катын ачтым… “Караңгы дүйнөмдү жарык кылган менин кумарым, турмушка чыкканы сиз бергендей рахатты татып көрбөптүрмүн. Даже, мындай рахат бар экенин билбептирмин, элестете да албайт элем. Менин сокур көзүмдү ачтыңыз десем, туура болоор. Ошол, сиз мени биринчи “зордуктап” салган күндөн бери жашоого башкача карап калдым го. Аялдын аял болуп жаралгандагы бирден бир бактысы — эне болуу, бирден бир жыргалы — эркектин тартуулаган рахатын туюу, сүйүлүү, эркекке өзүн-өзү арноо окшойт деп калдым. Дастан менен баарын жыйыштырдык. Бул жакта жүргөндө да ар кимге бара берип, көңүлүм сууй баштаган болчу. Акыры келип, мени менен баласын таштап кеткенин кечире албайм. Анын үстүнө, өзүмдү күнөөлүү сезип араң жүргөн кезимде, кылган кылыгы кошул-ташыл болду.
Сиз өзүңүздү эч күнөөлөбөңүз. Тагдыр ушундай окшойт го деп гана калдым. Мүмкүн, тагдырдын мага камдап койгон башка белеги бар чыгар…,” — деп жазып, аягына номерин жазып коюптур. Катты жазганына кыйла күн болгондой. Кагаздын бүктөлгөн бурчтары сүрүлүп калыптыр.
Ал кезде биз жашаган чөлкөмдө телефон тартпайт болчу. А мен болсо, ага чалмак түгүл, телефон кармап көрө элекмин. Мейли, шаар жакка барып калсам чалаармын. Каттын номери жазылган жерин жыртып алып, калганын жакшы көргөн китебимдин ичине катып койдум.
Эми мага ал үйдүн да кызыгы жок болуп калды. Карап, минип, үйрөтүп жаткан аттын да кызыгы жок эле. Эртеси эле, атты миндим да, алысыраакта бир дос баланын телефону бар болчу, ошого жөнөдүм. Барсам, ал да кашайып үйүндө жок экен. Бээлерден кабар алмакка, талаага бурдум аттын башын. Россиядагы жакындары менен сүйлөшмөккө, талаа жакка чыгып калышат. Мүмкүн, ошолордон жолугуп калаар. Бээлерди кайрып, күн батып калганда кайттым. Жанагы биздин “Айпи” точкабызда 3-4 караан турушат. Барсам, бир аксакал неберелери мн экен. Салам айтып, туруп калдым. Кичинекей бала апасы менен сүйлөшүп бүтүшүн күтүп калдым. Ал да, апасына ар кыл заказдарды берип кыйла сүйлөштү. Бүткөндөн кийин, чоңураагына номерди берип, чалып беришин сурандым.
Телефонду бергенде, алысыраак барып күтүп турсам, аял киши алды:
– Алло?, — Назинин үнүн тааныдым.
– Алло, кандай? Мен Алиш.
– Аа, азыр, — бир аз шытыр-шытыр болуп: – Кандайсыз?, — деп акырын сүйлөдү.
– Ийи, жакшы. Өзүң жүрөсүңбү? Ден-соолугуң жакшыбы?
– Ооба, жүрөм.
Тымтырс боло калдык. Бир кезде:
– Корочи, мен сизге бир жолугуп коюп, Россияга кетейин дегем, — деп калды.
– Качан?
– Билбейм. Азыр атамдар көнбөй атышат.
– Шаар жакка келесиңби?
– Ооба, барам. Бирок, качан барам билбейм.
– Бүрсүгүнү кел, мен да барам.
– Макул, аракет кылам.
Ал күн да келди. Ажарлуу Нази, андан да ажарлана түшүптүр. Бирөө жарым көрүп калбасын деп, бир тамактанчу жайда жолуктук. Тамактанганча, жай сүйлөшүп отурдук. Акыл-эси, жүрүм-туруму баары өз ордунда. Нази саламдашканыбызда эле суранган, айылдагы жашоону сүйлөшпөйбүз деп. Кафеден чыгаарыбызда, телефонун алып:
– Алиш аке, бир номерге чалып берем,… — жылдыздуу көздөрүн ала качып, жылмайган тейде туруп калды да: – бош бөлмө барбы, деп сураңызчы, — деп телефонду колума бере салды. Узакка гудок кетип, бир эже алды:
– Аллё?
– Жакшысызбы, эже? Бош комната барбы?
– Ооба, бар. Час или ночь?
– Аа-а, — Назини суроолуу карап туруп калдым. Нази, аппак, узун болгон үч манжасын көрсөтүп, адатынча көздөрүнөн жылдызы жана күлүп калды.
– 3 саатка.
– Келе бергиле, — деп адресин айтып өчүрдү.
Кафеден чыгып, гостиницага бардык. Кирип баратып, Назинин суранычы менен, 6 бөтөлкө «Наше пиво» (ал кезде ошол популярдуу болчу), жей турган биртке майда-чүйдө, тамеки алып алдым. Өзүм чеге бербейм, Нази суранды. Кирээрибиз менен Нази мойнума асыла калып, эзилише соруша баштадык
Эмчектеринен, жамбаштарынан кармалап баштасам, кыӊкыстап, кыӊшылап, саныма жан жерин ыйкагылап:
— Жаным, мурда сиз жок кантип жүрдүм экен?! Мурда жолукпай кайда жүрдүӊүз?! – деп жалынып-жалбарып сорушуп жатты. Мүмкүн болсо, бири-бирибизге сиӊип, жуурулушуп кете тургандай чапталышып, эзилишип жатып, кантип кийимсиз калганыбызды, диванга качан кулаганыбызды байкабай да калыптырмын. Тор труса мн лифчик тагынып алган экен, сулуу денесине абдан жарашып калыптыр. Трусамды жарып чыгайын деп калган кайбарымды сыртынан тиштегилеп жатты. Акырын трусамды чечтим. Бултаӊ эте кайбарым чыга калды. Нази эки колдоп кармап алып оозуна ала баштады. Көшүлүп ээрип, кыӊшылап алган… Трусасын чечип ыргытып, диванга раком койдум да, бир колум далысында, бир колум менен жамбашынан мыжыгып кармап алып, сууланышып даяр болуп турган жан жерине акырын кайбарымдын учун киргиздим. Байкушум, ал жагы тар, ысык, жумшак, назик, кудум кыз бойдон сыяктуу.
— Жаным, акырын э… — ыйламсырап жалбарды. Акырындан тереӊдете баштадым…
— Акырын, акырын, акырын… — ар тыкканым сайын жалбарып жатып, демин тереӊ тарта кыӊшылап баштады. Эч шашпадым. Бир нукта кыймылымды токтотпостон, тереӊ матыра иштей бердим… Тыбырчылай баштады. Жамбашынан бекем кармап алып, коё бербестен беш-алты тереӊ-тереӊ матырдым да, жамбашына шапалак менен чаап-чаап жибердим. Шаррр-шарр сийип, титиреп, өксүп-өксүп жатып калды, туйлап. Столдун үстүндө турган пиводон бирди ачтым да, кере-кере тартып жутуп алып жанына барып жаттым. Үстүмө мине калып:
— Не? Мени өлтүрөйүн деп атасызбы, ыя?!, — сүйлөнүп атып, кайбарымды жан жерине салып алып иштей баштады. Мен ичке белинен, мамактарынан кармалап, кыймылдаган сайын желпинип жаткан чачтарынан, алып жаткан ырахаттан улам ого бетер сулуулана түшкөн ажарлуу жүзүнөн маашырлана астында жатам. Чиркин, сулуулугун карачы! Тойбой жатам! Ушу азыр жутуп салгым келип турат го, ажарлууму! Ар бир кыймыл-аракетинен маашырланам, ырахат алам… Өзүмө тартып кучактадым да, бир колум менен жамбашынан мыжыгып алып, астында жаткан тейде эле бердире баштадым. Чап-чап-чап!
— А-ай, жаным! Эсим ооп калат азыр! Өлүп калам азыр!… – деген сыяктуу сөздөр менен жалынып-жалбарып атып, бир кезде титиреген боюнча менин үстүмө сийип жиберди. Онтолоп, титирек басып үстүмдө туйлап жатты. Менин да төгүлөөрүмө аз калган болчу. Оодарып астыма баса калдым да, былчылдап калган жан жерине матыра салып иштеп салдым. Келип калганда үстүнө аттырып салдым да, шалк жыгылдым…
***
Жаз ортолоп калганда, Красноярскиде иштеген эжем менен сүйлөшүп, кетмек болдум. Бул жаӊылыгымды Назиге айтсам, тереӊ улутунуп алып:
— Акыры, сиз да кетейин депсиз да. Мен да бир жактарга кетким келип атат. Үйдө жүргөндөн аябай тажадым. Же шаарга барып иштей албайм. Атам эч жакка кетпейсиӊ деп көгөрүп атат, — деп маанайы чөктү.
— Мүмкүн, чогуу кетээрбиз…
— Кайда?!
— Мен бараткан жакка.
— Коюңузчу, нары. Кантип?
— Атаңдардын алдынан өтөм…
— Жоо-ок, жок, жок! Жинди болбоң! Мени атып салат атам.
— Мен тосуп калам да, кинодогудай.
— Оюңузга да келтирбең. Атамын жини жаман.
***
Менин бир тууган эжемден башка эч кимим жок. Ал да Красноярскиде, турмушка чыккандан бери. Айылда тууган-урук бар эми. Эки аксакал авам менен бирөөсүнүн кемпирин алып, бир досумдун машинеси менен Назинин айылына кирип келдик, бир жума өтпөй. Атасы так секирип ынабады. Мен да мүнөзүмдү көрсөтүп туруп алдым – караңгы киргенче кетпей, аксакалдарды да кетирбей. Акыры, айласы кетти белем, көндү атасы.
Эртеси келип Назими алып чыгып кеттим. А, кийинки күнү Россияга сапар тарттык…
Окуя жазуу бөлүмү. ❤️Ушул кнопканы бас !
